Picture
Dünyada yaklaşık 6000 yaşayan dil vardır. East Anglia Üniversitesi profesörü Steve Sutherland son 500 yılda dillerin %4.5’unun öldüğünü hesaplamıştır. Aynı dönemde kuşların %1.3’ü, memelilerin yüzde 1.9’u yokoldu. Türkçe’de sorun yok diye Türkiye’de konuşulan dillerin tehlikede olmadığını sanmayın. İşte, Türkiye’de konuşulan ve tehlikede olan diller:

Dillerin tehlike skalası şöyle açıklanıyor: Tüm kuşaklar tarafından konuşulan diller güvende (safe) sayılıyor. Bunlar şu anda tüm dillerin %57’sini oluşturuyor. Çocukların çoğunun konuştuğu (ama sadece evde konuşulan) diller ise savunmasız (vulnerable) statüde sayılıyor ki bunlar şu anda tüm dillerin %10’unu oluşturuyor. Çocukların artık evde öğrenmediği diller ise kesinlikle tehlikede olan (definitely endangered) dillerden sayılıyor ve şu anda tüm dillerin %11’i bu grupta bulunuyor. Dedelerin, ninelerin ve ana-babaların anladığı ama ne birbirleriyle ne de çocuklarıyla konuştuğu diller ise şiddetli olarak nesli tükenmekte olan (severly endangered) dillerden sayılıyor ve bu grup şu anda tüm dillerin %9’unu oluşturuyor. Dedelerin, ninelerin o dili en genç konuşanlar olduğu ve çok az konuştukları kategori ise kritik tehlike altında olan dillerden sayılıyor. Bu gruptaki diller ise şu anda toplan dillerin %10’unu oluşturuyor. 1950 yılından bu yana hiç konuşanın kalmadığı diller ise soyu tükenmiş sayılıyor ve bu şu anda bilinen dillerin %4’ünü oluşturuyor.
 


Comments




Leave a Reply

    50 Gerçek

    Bu bölümde, size orijinali 2004 yılında basılmasına rağmen, dünyadaki politikacılar ve sadece kendi cebini düşünen toplumların çoğunluğu tarafından hiç ilgilenilmeyen konular olduğundan hala güncelliğini koruyan, BBC muhabiri Jessica Williams’ın yazdığı, ilk bakışta birbiriyle ilgisizmiş gibi gözüken “Dünyayı Değiştirmesi Gereken 50 Gerçek” (Türkçe baskısı Aykırı Yayınevinden çıkmış) adlı kitapta yer alan başlıklara, benim bazı eklemelerimle birlikte kısa notlara yer vereceğim. Hızlıca üzerinden geçmeden düşünerek okunması için haftada bir “gerçek” ekleyeceğim. Bir şey yapamayacağınızı düşünüyor olsanız bile hiç değilse haftada bir göz atın…